"(Un)hidden layers"

eng

Hidden layers: All the intermediate layers of a neural network, where most of the elaboration of external stimuli and/or information takes place. It is also known as the "black box" of the network because of the inability to explicitly determine the operations that are performed in order to produce the final output.*

In Polina Zioga’s body of work, the concept of duality appears in contradictory and/or complementary pairs such as natural/artificial, real/imaginary, interior/exterior, hidden/visible. We could also say that, the same happens when the artist uses the appropriate media in order to express the non-expressible and gain access to the non-accessible. Photographic prints and videos bring to light or deliberately conceal/disguise the composition’s elements that appear to move between the different layers, generated inside the artworks. By using digital images from inside her own body, she constructs spaces with different reading levels. Are they organic landscapes composed of neurons and human organs or natural ones composed of animals (human, insects) and plants? The answer is not sufficiently clear. What seems to be real is stronger than what is truly real, like in the artwork Brain-Angiography 1 (2007), where reality and its reflection, divide it into two separate levels. The duality is more than obvious. What is it trying to express though?

For her purposes, her inner body becomes the perfect place, where truth and desired truth coexist. By making mental "domestic flights" within her very existence, she merely or superficially discovers a second, three dimensional space, the one that constitutes her. By realizing that this space belongs to her, she doesn’t hesitate to express her creativity and turn it into the most safe and friendly scenery for herself. She uses the collage techniques, in order to reshape reality in her own way. Very often she places her own image in fetal position or in a subtle way, inside her manufactured shelters/landscapes. Is she hiding from herself or does she feel safe inside the grid she has created around her, like a spider builds its own cobweb, distancing us (Imperceptibly…, 2009)? In the meanwhile she’s being exposed, because she invites us to discover the hidden layers of her interior world. In this way the allusion to the human need for coming to terms with his existence and fully understanding his inner functions like those of the human brain, becomes even more intense (Brain-Angiography 1, 2, 3, 2007 and 1997-2007, 2007).

According to the neural network and neuroscience theories, we know that we are not able to fully comprehend the way human brain operates. We have only a general descriptive overview of how it looks like and how it works. The primary visual stimulus and data are filtered by the neurons and enter the hidden layers, the part of the neural network where they are going to undergo the appropriate procedures, so that the final result will come. Our knowledge of the exact mode of operation of this neural network’s part is limited. The artist, however, by skipping the initial phase of collecting stimuli, takes us to the almost impenetrable area of the network. The aim is to fill the gaps left by reason and science. She remains with absolute consistency, in contact with reality, by using photographic material and MRIs, while intervening in it in order to present her own imaging interpretation. Art complements science.

By respecting the boundaries of the existing truth, she tries to extend it through her artistic practice. She uses the most appropriate technique, that of collage, in order to create balanced and often deconstructed compositions (Fragments, 2011) with elements from both the present reality and that we fail to understand. Her intention is to reveal/discover the well hidden secrets of our inner world, so she transforms them into dimensions, colours and form. She puts them into a seamless space, full of lines, dendrites and central processing units that are passing from one level to another, from the obscurity and the unknown, to the formatting and the symbolic representation. So they are transformed into natural or artificial grids, colourful restless butterflies and protective cocoons. All together and each one separately, joined together as one (collage), in dense (hidden) and sometimes in sparse (unhidden) structures (complexity), interact with each other, forming the computational heart of each network. The amount of the energy that permeates every time the vessels or the dendrites is being translated into variations of colour and light. We could also notice references to the scientifically yet incomplete view of brain during the sleep (My dream will be my only shell, 2009 and Memento mori, 2007) or even to the possible case of “dead” or dysfunctional networks (Natura morta 1, 2, 2011).

Each work of Polina Zioga retains its autonomy, presenting integrated spaces that are characterized by an autonomous function, whether are artificial landscapes or just networks. This is the first level in reading her works. The second consists in reading her artworks within a unified frame-collage, where one completes the other, creating a bigger network, which operates independently and in a more complex way. The space gets bigger. From the isolated inner landscapes, we are passing to the creation of a larger scale network, which is made possible due to the dynamics of the exhibition space. The constant motion towards the internal structures is not interrupted but is an extension of a new tendency towards three-dimensional structures. The artist reveals herself, she is not hidden anymore. Imperceptibly… (2009) the walls came down. The input was held. The hidden layers are now unhidden. Now it is the turn of the output and somehow this is held in her latest video installation The Shelter (2011), while maintaining those appropriate elements from her previous artworks that make the transition easier.

The safe and welcoming landscape which until now was functioning as a hidden shelter exclusively for the artist herself, gradually obtains an extroversion which doesn’t alter its initial usage, but on the contrary it enhances it. Everything created inside it is being transformed, spread, poured outside and then obtains sound, speech. It pervades into the space and it is denatured into the ideal hidden or unhidden shelter for each and every one of us. The concept of duality once again functions as a safety valve as the artwork’s dynamics, sum up the most requisite premises, in order to frame the artistic subject itself. (Un)hidden artist. At the same time the installation functions as a rituals’ scenery for our induction into the sanctuary of the human brain, where through the self-knowledge and the meticulous input, aspires the preservation of its autonomy (artistic subject) but also its interaction with the external stimuli (us), the final output.

* J.W. Kay and D.M. Titterington, Statistics and neural networks - Advances at the interface, Oxford Press, 1999

Zoe Fragoulopoulou

gr

Hidden layers: Τα ενδιάμεσα επίπεδα ενός νευρωνικού δικτύου, στα οποία εκτελείται το μεγαλύτερο μέρος της επεξεργασίας των πληροφοριών και πρωτογενών ερεθισμάτων-δεδομένων. Είναι γνωστά και ως το «μαύρο κουτί» του δικτύου, λόγω της αδυναμίας έκφρασης ή αντίληψης του ακριβούς τρόπου που λειτουργεί για το σχηματισμό του τελικού αποτελέσματος.*

Στο εικαστικό έργο της Πωλίνας Ζιώγα η έννοια της διττότητας εμφανίζεται σε αντιθετικά ή/και συμπληρωματικά ζεύγη όπως φυσικό/τεχνητό, πραγματικό/φανταστικό, εσωτερικό/εξωτερικό, κρυφό/εμφανές. Το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε ότι ισχύει και όσον αφορά στα μέσα που χρησιμοποιεί η καλλιτέχνης για να εκφράσει το μη εκφράσιμο και ν’ αποκτήσει πρόσβαση στο μη προσβάσιμο. Φωτογραφίες-τυπώματα και βίντεο φέρνουν στο φως ή αποκρύπτουν/συγκαλύπτουν εσκεμμένα εκείνα τα στοιχεία της σύνθεσης που φαίνεται να συντελούν κινήσεις ανάμεσα στα επίπεδα που δημιουργούνται στο εσωτερικό των έργων. Χρησιμοποιώντας ψηφιακό φωτογραφικό υλικό από το εσωτερικό του σώματός της, κατασκευάζει χώρους με διαφορετικά επίπεδα ανάγνωσης. Πρόκειται για βιολογικά τοπία αποτελούμενα από νευρώνες και όργανα ή φυσικά αποτελούμενα από ζωικούς (άνθρωπος, έντομα) και φυτικούς οργανισμούς; Δεν υπάρχει σαφής απάντηση. Η αληθοφάνεια υπερισχύει της αλήθειας. Όπως στο έργο Αγγειογραφία εγκεφάλου 1 (2007), όπου η πραγματικότητα και η αντανάκλασή της, το χωρίζουν σε δύο επίπεδα. Η διττότητα είναι εμφανής. Τί προσπαθεί να εκφράσει όμως;

Για την καλλιτέχνη, το εσωτερικό του σώματός της μετατρέπεται στον ιδανικό χώρο, όπου ενυπάρχουν αλήθεια και επιθυμητή αλήθεια. Πραγματοποιώντας νοητικά "πτήσεις εσωτερικού" προς την ίδια την υπόστασή της, ανακαλύπτει εν μέρει ή επιφανειακά ένα δεύτερο τρισδιάστατο χώρο, εκείνον που την αποτελεί. Συνειδητοποιώντας ότι αυτός ο χώρος της ανήκει, δε διστάζει να εκφράσει τη δημιουργικότητά της και να τον μετατρέψει στο πλέον ασφαλές και φιλόξενο τοπίο για την ίδια. Χρησιμοποιεί το κολάζ για να αναδιαμορφώσει την πραγματικότητα με το δικό της τρόπο. Πολύ συχνά τοποθετεί απεικονιστικά τη μορφή της μέσα στα τοπία/καταφύγια που κατασκευάζει, σε εμβρυακή στάση ή με λιγότερο εμφανή τρόπο. Κρύβεται από τον ίδιο της τον εαυτό ή νιώθει ασφαλής εντός του πλέγματος που η ίδια δημιουργεί σαν ιστό γύρω της, απομακρύνοντάς μας (Ανεπαισθήτως…, 2009); Ωστόσο την ίδια στιγμή εκτίθεται αφού μας καλεί να γνωρίσουμε τα κρυφά επίπεδα (hidden layers) του εσωτερικού της κόσμου. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται ακόμα πιο έντονος ο υπαινιγμός στην ανάγκη του ανθρώπου να συμφιλιωθεί με την ύπαρξή του και να κατανοήσει πλήρως τις ενδότερες λειτουργίες του, όπως εκείνη του εγκεφάλου (Αγγειογραφία εγκεφάλου 1, 2, 3, 2007 και 1997-2007, 2007).

Σύμφωνα με τη θεωρία των νευρωνικών δικτύων και της νευροεπιστήμης γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε πλήρως τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου. Στη διάθεσή μας έχουμε μονάχα μια γενική περιγραφική εικόνα της εμφάνισης και του τρόπου που λειτουργεί. Τα πρωτογενή ερεθίσματα και δεδομένα φιλτράρονται από τους νευρώνες και εισέρχονται στα hidden layers, δηλαδή στην περιοχή εκείνη του νευρωνικού δικτύου, όπου θα υποβληθούν στην απαραίτητη επεξεργασία για να διαμορφωθεί το τελικό αποτέλεσμα. Οι γνώσεις μας για τον ακριβή τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου τμήματος του νευρωνικού δικτύου που μας αποτελεί, είναι περιορισμένες. Ωστόσο η καλλιτέχνης, προσπερνώντας το αρχικό στάδιο της συλλογής ερεθισμάτων, μας μεταφέρει στο σχεδόν ανεξιχνίαστο κομμάτι του δικτύου. Στόχος της είναι να καλύψει τα κενά που αφήνει η λογική και η επιστήμη. Διατηρεί με απόλυτη συνέπεια την επαφή με την πραγματικότητα, μέσω της χρήσης φωτογραφικού υλικού και μαγνητικών τομογραφιών, ενώ παράλληλα επεμβαίνει σε αυτήν για να δώσει τη δική της απεικονιστική ερμηνεία. Η τέχνη γίνεται σύμμαχος της επιστήμης.

Σεβόμενη τα όρια της υπάρχουσας αλήθειας, προσπαθεί να την επεκτείνει μέσω της καλλιτεχνικής πρακτικής της. Χρησιμοποιεί την κατάλληλη τεχνική, εκείνη του κολάζ, για να δημιουργήσει ισορροπημένες και συχνά αποδομημένες συνθέσεις (Αποτμήσεις, 2011) με στοιχεία τόσο από την ισχύουσα πραγματικότητα όσο και από εκείνη που αδυνατούμε να κατανοήσουμε. Θέλοντας ν’ αποκαλύψει/ανακαλύψει τα καλά κρυμμένα μυστικά του εσωτερικού μας κόσμου, τους χαρίζει διαστάσεις, χρώμα, φόρμα. Τα εντάσσει σ’ έναν ενιαίο χώρο, γεμάτο από άξονες, δενδρίτες και βασικές μονάδες επεξεργασίας, που από την αφάνεια και το άγνωστο, περνούν στο επίπεδο της μορφοποίησης και συμβολικής αναπαράστασης. Έτσι μετατρέπονται σε πλέγματα φυσικά ή τεχνητά, χρωματιστές αεικίνητες πεταλούδες και προστατευτικά κουκούλια. Όλα μαζί και το καθένα ξεχωριστά, ενωμένα (κολάζ) σε πυκνές (hidden) και άλλοτε σε αραιές (unhidden) δομές (complexity), αλληλεπιδρούν, σχηματίζοντας την επεξεργαστική καρδιά του εκάστοτε δικτύου. Η ποσότητα της ενέργειας που διαπερνά κάθε φορά τα αγγεία ή τους δενδρίτες, μεταφράζεται σε εναλλαγές χρώματος και φωτός. Επίσης θα μπορούσαμε να δούμε αναφορές στην επιστημονικά ανολοκλήρωτη εικόνα λειτουργίας του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου (My dream will be my only shell, 2009 και Memento mori, 2007) ή ακόμα και στην πιθανή περίπτωση «νεκρών» ή δυσλειτουργικών δικτύων (Natura morta 1, 2, 2011).

Το κάθε έργο της Πωλίνας Ζιώγα διατηρεί την αυτονομία του, προβάλλοντας ολοκληρωμένους χώρους που, είτε πρόκειται για τεχνητά τοπία ή δίκτυα, χαρακτηρίζονται από μια αυτοτελή λειτουργία. Αυτό είναι το πρώτο επίπεδο ανάγνωσης των έργων της. Το δεύτερο συνίσταται στην ανάγνωση των έργων της, μέσα σ’ ένα ενιαίο πλαίσιο-κολάζ, όπου το ένα συμπληρώνει το άλλο, σχηματίζοντας ένα μεγαλύτερο δίκτυο με ανεξάρτητη και πιο σύνθετη λειτουργία. Ο χώρος μεγαλώνει. Από τα μεμονωμένα εσωτερικά τοπία, περνάμε στη δημιουργία ενός μεγαλύτερης κλίμακας δικτύου, που καθίσταται εφικτή εξαιτίας της δυναμικής του εκθεσιακού χώρου. Η συνεχής τάση κίνησης προς εσωτερικές δομές, προς τα κρυφά επίπεδα, δεν διακόπτεται αλλά αποτελεί προέκταση μιας νέας τάσης, προς τρισδιάστατες δομές. Η καλλιτέχνης αποκαλύπτεται, δεν κρύβεται πια. Ανεπαισθήτως… (2009) τα τείχη έπεσαν. Το input πραγματοποιήθηκε. Τα hidden layers είναι πλέον unhidden. Τώρα σειρά έχει το output και με κάποιον τρόπο αυτό πραγματοποιείται στη τελευταία της βιντεοεγκατάσταση Το Καταφύγιο (2011), ενώ διατηρεί εκείνα τα απαραίτητα στοιχεία από τα προηγούμενα έργα της, που κάνουν ευκολότερη τη μετάβαση.

Το ασφαλές και φιλόξενο τοπίο που έως τώρα λειτουργούσε ως ένα κρυφό καταφύγιο αποκλειστικά για την ίδια την καλλιτέχνη, σταδιακά αποκτά μια εξωστρέφεια που δεν αλλοιώνει την αρχική του χρήση, αλλά αντιθέτως την ενισχύει. Ό, τι δημιουργήθηκε εντός, μεταμορφώνεται, απλώνεται, χύνεται εκτός και στη συνέχεια αποκτά ήχο, λόγο. Διαχέεται μέσα στο χώρο και μετουσιώνεται στο ιδανικό καταφύγιο για τον καθένα από εμάς. Η έννοια της δυαδικότητας για άλλη μια φορά λειτουργεί σαν μια δικλείδα ασφαλείας, καθώς η δυναμική του έργου συνοψίζει τις πλέον απαραίτητες προϋποθέσεις, για να πλαισιώσει το ίδιο το καλλιτεχνικό υποκείμενο. (Un)hidden καλλιτέχνης. Ταυτόχρονα η εγκατάσταση λειτουργεί ως σκηνικό τελετής μύησης για την εισαγωγή μας στα άδυτα του ανθρώπινου εγκεφάλου, όπου μέσω της αυτογνωσίας και του ενδελεχούς input, επιδιώκει τη διατήρηση της αυτονομίας του (καλλιτεχνικό υποκείμενο) αλλά και την αλληλεπίδρασή του με τα εξωτερικά ερεθίσματα (εμείς), το τελικό output.

* J.W. Kay and D.M. Titterington, Statistics and neural networks - Advances at the interface, Oxford Press, 1999

Ζωή Φραγκουλοπούλου